महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ म्हणजेच एसटी बसने प्रवास करणाऱ्या महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एक महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. एसटी महामंडळाच्या बसमध्ये प्रवास करताना महिलांना प्रवासी भाड्यात 50 टक्के सवलत दिली जाते. तसेच ज्येष्ठ नागरिकांना प्रवासासाठी सवलत आणि मोफत प्रवासाची सुविधा दिली जाते. या सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी एनसीएमसी कार्ड महत्त्वाचे आहे. अनेक नागरिकांनी अजूनही हे कार्ड काढलेले नाही.
एनसीएमसी कार्ड काढण्यासाठी यापूर्वी 1 ऑगस्ट 2026 ही अंतिम तारीख सांगण्यात आली होती. मात्र, कार्ड काढण्यासाठी एसटी आगारांमध्ये नागरिकांच्या मोठ्या रांगा लागल्या. काही ठिकाणी तांत्रिक अडचणी आणि इतर कारणांमुळे नागरिकांना गैरसोय झाली. त्यामुळे अनेक नागरिकांना वेळेत कार्डसाठी नोंदणी करता आली नाही.
ही परिस्थिती लक्षात घेऊन एनसीएमसी कार्डसाठी नोंदणी करण्याची मुदत वाढवण्यात आली आहे. आता नागरिकांना 1 सप्टेंबर 2026 पर्यंत एनसीएमसी कार्डसाठी नोंदणी करता येणार आहे, अशी माहिती दिलेल्या माहितीनुसार समोर आली आहे. त्यामुळे महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांनी ही संधी गमावू नये. या लेखात कार्ड कुठे काढायचे, कोणती कागदपत्रे लागतील, किती खर्च येऊ शकतो आणि नोंदणी कशी करायची याची माहिती पाहू.
एसटी एनसीएमसी कार्ड म्हणजे काय?
एनसीएमसी म्हणजे National Common Mobility Card. एसटी महामंडळाच्या प्रवासासाठी या कार्डाचा वापर करण्याची सुविधा देण्यात आली आहे. प्रवाशांच्या प्रवासाशी संबंधित व्यवहार अधिक सोपे करण्यासाठी अशा प्रकारचे कार्ड वापरले जाते. महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी असलेल्या प्रवासी सवलतींच्या संदर्भात हे कार्ड महत्त्वाचे असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
एसटी बसने नियमित प्रवास करणाऱ्या नागरिकांसाठी हे कार्ड उपयोगी ठरू शकते. विशेषतः ज्यांना एसटीच्या सवलतींचा लाभ घ्यायचा आहे, त्यांनी कार्डसंबंधीची प्रक्रिया पूर्ण करून घेणे आवश्यक आहे. कार्ड काढताना नागरिकांची ओळख आणि आवश्यक माहिती नोंदवली जाते. त्यामुळे कार्ड तयार करण्यासाठी संबंधित कागदपत्रे सोबत घेणे गरजेचे आहे.
तुम्ही महिला असाल किंवा ज्येष्ठ नागरिक असाल आणि एसटी बसने प्रवास करत असाल, तर एनसीएमसी कार्डबाबत माहिती घेणे आवश्यक आहे. तुमच्याकडे अजून कार्ड नसेल तर जवळच्या एसटी आगारात जाऊन नोंदणीची सुविधा उपलब्ध आहे का, याची माहिती घ्या. नोंदणी करण्यापूर्वी लागणारी कागदपत्रे आणि शुल्क याबाबत केंद्रावर खात्री करून घ्यावी.
महिलांना एसटी प्रवासात 50 टक्के सवलत
महाराष्ट्रातील महिलांसाठी एसटी बस प्रवासात 50 टक्के प्रवासी भाडे सवलतीची सुविधा देण्यात आली आहे. त्यामुळे एसटी बसने प्रवास करणाऱ्या महिलांना तिकीट काढताना कमी भाडे भरावे लागते. रोज प्रवास करणाऱ्या तसेच गावातून शहरात जाणाऱ्या महिलांसाठी ही सुविधा उपयोगी ठरते.
महिलांना या सवलतीचा लाभ घेताना आवश्यक ओळख आणि पात्रतेशी संबंधित नियम पाळावे लागतात. एनसीएमसी कार्डाबाबत एसटी महामंडळाने प्रक्रिया सुरू केली आहे. त्यामुळे तुमच्याकडे कार्ड नसेल तर नोंदणी करण्यासाठी जवळच्या एसटी आगाराशी संपर्क साधणे योग्य ठरेल.
कार्ड काढण्यासाठी शेवटची तारीख जवळ आल्यामुळे अनेक ठिकाणी नागरिकांची गर्दी झाली होती. त्यामुळे शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता लवकर नोंदणी करणे चांगले आहे. कार्डसाठी जाण्यापूर्वी आधार कार्ड, मोबाईल नंबर आणि फोटो यांसारखी आवश्यक कागदपत्रे सोबत ठेवावीत.
ज्येष्ठ नागरिकांना एसटी प्रवासात सवलत
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एसटी महामंडळाकडून प्रवासात सवलतीची सुविधा दिली जाते. दिलेल्या माहितीनुसार ज्येष्ठ नागरिकांना मोफत प्रवासाची सुविधा देखील उपलब्ध आहे. त्यामुळे एसटी बसचा वापर करणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही सुविधा महत्त्वाची आहे.
ज्येष्ठ नागरिकांनी प्रवास करताना त्यांची पात्रता सिद्ध करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे जवळ ठेवणे गरजेचे आहे. एनसीएमसी कार्डासंबंधीची प्रक्रिया पूर्ण करून घेतल्यास प्रवासाच्या वेळी सवलतीचा लाभ घेण्याची प्रक्रिया अधिक सोपी होऊ शकते. त्यामुळे कार्डाबाबत जवळच्या एसटी केंद्रावर माहिती घेणे आवश्यक आहे.
अनेक ज्येष्ठ नागरिकांना ऑनलाइन प्रक्रिया किंवा तांत्रिक गोष्टी करणे अवघड जाते. त्यामुळे त्यांच्यासाठी एसटी आगारातील नोंदणी केंद्र अधिक उपयोगी ठरू शकते. कुटुंबातील व्यक्तीने त्यांच्यासोबत जाऊन आवश्यक कागदपत्रे आणि प्रक्रिया समजून घेतल्यास नोंदणी करणे सोपे होईल.
एनसीएमसी कार्डसाठी नोंदणीची मुदत वाढली
एनसीएमसी कार्ड काढण्यासाठी यापूर्वी 1 ऑगस्ट 2026 ही अंतिम तारीख होती. ही तारीख जवळ आल्यामुळे एसटी आगारांमध्ये नागरिकांच्या मोठ्या रांगा पाहायला मिळाल्या. अनेक महिला आणि ज्येष्ठ नागरिक कार्ड काढण्यासाठी केंद्रावर पोहोचले होते.
मात्र काही ठिकाणी नागरिकांना अडचणींचा सामना करावा लागला. मोठी गर्दी, वेळेची कमतरता आणि इतर कारणांमुळे अनेक नागरिकांची नोंदणी वेळेत पूर्ण झाली नाही. नागरिकांची ही गैरसोय लक्षात घेऊन नोंदणीची मुदत वाढवण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
आता 1 सप्टेंबर 2026 पर्यंत एनसीएमसी कार्डसाठी नोंदणी करता येणार असल्याचे दिलेल्या माहितीत सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे ज्यांनी अजून कार्ड काढलेले नाही, त्यांनी शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता नजीकच्या केंद्रावर जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करून घेणे योग्य ठरेल.
एनसीएमसी कार्ड कुठे काढायचे?
एनसीएमसी कार्ड काढण्यासाठी सर्वात आधी तुमच्या जवळच्या एसटी महामंडळाच्या आगारात संपर्क करू शकता. आगारामध्ये कार्ड नोंदणीची सुविधा उपलब्ध असल्यास तेथेच प्रक्रिया पूर्ण करता येऊ शकते. त्यामुळे जाण्यापूर्वी संबंधित आगारात ही सुविधा उपलब्ध आहे का, याची माहिती घेणे चांगले.
एसटी महामंडळाकडून एनसीएमसी नोंदणी केंद्रांची आणि एजंटची सुविधा देखील उपलब्ध करून देण्यात आल्याचे दिलेल्या माहितीत सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे नागरिकांना फक्त मुख्य आगारातच जावे लागेल असे नाही. अधिकृत नोंदणी केंद्र किंवा एजंटच्या माध्यमातूनही प्रक्रिया करता येऊ शकते.
नागरिकांनी मात्र कार्ड काढताना अधिकृत केंद्राची खात्री करावी. अनोळखी व्यक्तीकडे आधार कार्ड किंवा वैयक्तिक माहिती देऊ नये. कार्डसाठी किती शुल्क आहे, कोणती कागदपत्रे लागतील आणि कार्ड कधी मिळेल याची माहिती नोंदणी केंद्रावर स्पष्टपणे विचारावी.
एनसीएमसी कार्डसाठी कोणती कागदपत्रे लागतील?
एनसीएमसी कार्डसाठी आधार कार्ड हे महत्त्वाचे कागदपत्र असल्याचे दिलेल्या माहितीत सांगण्यात आले आहे. नोंदणी करताना तुमचा आधार क्रमांक आणि ओळखीसंबंधीची माहिती घेतली जाऊ शकते. त्यामुळे मूळ आधार कार्ड किंवा आवश्यक असल्यास त्याची प्रत सोबत ठेवणे चांगले.
यासोबतच तुमचा मोबाईल नंबर आवश्यक आहे. मोबाईल नंबर सक्रिय असणे महत्त्वाचे आहे. नोंदणीच्या वेळी मोबाईल नंबरशी संबंधित काही पडताळणी किंवा सूचना येऊ शकतात. त्यामुळे स्वतःचा वापरात असलेला मोबाईल नंबर देणे योग्य ठरेल.
याशिवाय पासपोर्ट आकाराचा फोटो आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र काही नोंदणी केंद्रांवर जागेवरच फोटो काढण्याची सुविधा असू शकते. त्यामुळे फोटो घेऊन जाणे शक्य नसेल तरी केंद्रावर ही सुविधा आहे का, याची माहिती आधी घ्यावी.
आवश्यक कागदपत्रांची यादी
- आधार कार्ड
- मोबाईल नंबर
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
- आवश्यक असल्यास इतर ओळखपत्र
- कार्डसाठी लागणारे शुल्क
एनसीएमसी कार्ड काढण्यासाठी किती खर्च येतो?
एनसीएमसी कार्ड काढण्यासाठी साधारण 199 रुपये खर्च येऊ शकतो, अशी माहिती दिलेल्या मजकुरात सांगण्यात आली आहे. मात्र हा खर्च केंद्रानुसार किंवा प्रक्रियेनुसार बदलू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी पैसे भरण्यापूर्वी संबंधित अधिकृत केंद्रावर सध्याचे शुल्क किती आहे, याची खात्री करावी.
कार्डसाठी पैसे भरताना पावती किंवा व्यवहाराचा पुरावा घेणे चांगले आहे. कोणतेही अतिरिक्त पैसे मागितले जात असल्यास त्याबाबत प्रश्न विचारावा. अधिकृत शुल्क किती आहे हे केंद्राकडून स्पष्टपणे समजून घेतल्यानंतरच पैसे द्यावेत.
199 रुपये ही रक्कम अंदाजे असल्याने ती अंतिम शुल्क म्हणून समजू नये. नोंदणी करण्यापूर्वी एसटी आगार किंवा अधिकृत नोंदणी केंद्राकडून शुल्काची माहिती घ्यावी. यामुळे नंतर कोणताही गैरसमज होणार नाही.
एनसीएमसी कार्ड काढण्याची सोपी प्रक्रिया
सर्वप्रथम तुमच्या जवळच्या एसटी आगारात किंवा अधिकृत एनसीएमसी नोंदणी केंद्रात जा. तेथे एनसीएमसी कार्डसाठी नोंदणी सुरू आहे का, याची माहिती घ्या. नोंदणी सुरू असल्यास आवश्यक कागदपत्रे संबंधित कर्मचाऱ्याला द्या.
यानंतर आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबरसह आवश्यक माहिती नोंदवली जाईल. पासपोर्ट आकाराचा फोटो आवश्यक असल्यास तो द्यावा. काही केंद्रांवर फोटो जागेवरच घेतला जात असल्यामुळे याबाबत केंद्रावर विचारून घ्या.
संपूर्ण माहिती भरल्यानंतर कार्ड तयार करण्याची प्रक्रिया केली जाते. नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर कार्ड कधी मिळणार आहे, याची माहिती केंद्राकडून घ्यावी. नोंदणीची पावती किंवा अर्ज क्रमांक मिळाल्यास तो सुरक्षित ठेवावा.
कार्ड काढताना नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
एनसीएमसी कार्डसाठी जाताना आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबर सोबत ठेवा. तुमचा मोबाईल नंबर चालू आहे याची खात्री करा. शक्य असल्यास पासपोर्ट आकाराचा फोटोही सोबत ठेवा. यामुळे नोंदणी केंद्रावर वेळ कमी लागू शकतो.
नागरिकांनी कार्ड फक्त अधिकृत एसटी केंद्रातून किंवा अधिकृत नोंदणी सुविधेतूनच काढावे. आधार नंबर, मोबाईल नंबर किंवा इतर वैयक्तिक माहिती अनोळखी व्यक्तींना देऊ नये. केंद्र अधिकृत आहे की नाही, हे तपासूनच पुढील प्रक्रिया करावी.
कार्डसाठी किती शुल्क आहे, कार्ड कधी मिळेल आणि सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी कोणते नियम लागू आहेत याची माहिती नोंदणीच्या वेळी घ्या. नोंदणी केल्यानंतर मिळालेली पावती जपून ठेवा. पुढे काही अडचण आल्यास ती उपयोगी पडू शकते.
एनसीएमसी कार्डसाठी शेवटची तारीख कोणती?
एनसीएमसी कार्डसाठी यापूर्वी 1 ऑगस्ट 2026 ही अंतिम तारीख होती. मात्र नागरिकांना आलेल्या अडचणी आणि केंद्रांवरील गर्दी लक्षात घेऊन नोंदणीची मुदत वाढवण्यात आल्याची माहिती आहे.
आता दिलेल्या माहितीनुसार 1 सप्टेंबर 2026 पर्यंत नोंदणी करता येणार आहे. त्यामुळे ज्या महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांनी अजून एनसीएमसी कार्ड काढलेले नाही, त्यांनी शक्य तितक्या लवकर नोंदणी करावी.
शेवटच्या दिवशी मोठी गर्दी होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे तारीख जवळ येण्याची वाट पाहू नका. तुमच्या जवळच्या एसटी आगारात जाऊन नोंदणी केंद्र, आवश्यक कागदपत्रे आणि सध्याचे शुल्क याबाबत माहिती घेऊन प्रक्रिया पूर्ण करून घ्या.
एसटी सवलतीचा लाभ घेणाऱ्यांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एसटी बस प्रवासातील सवलत महत्त्वाची आहे. महिलांना 50 टक्के प्रवासी भाडे सवलत मिळते, तर ज्येष्ठ नागरिकांसाठीही एसटी महामंडळाकडून सवलतीची सुविधा दिली जाते. त्यामुळे नियमित एसटी प्रवास करणाऱ्या नागरिकांनी कार्डसंबंधीची प्रक्रिया समजून घेणे गरजेचे आहे.
एनसीएमसी कार्डासाठी नोंदणी करण्यापूर्वी तुमची सर्व कागदपत्रे तयार ठेवा. आधार कार्ड, मोबाईल नंबर आणि फोटो सोबत ठेवा. नोंदणी केंद्रावर कार्डचे शुल्क आणि इतर नियम समजून घ्या. कोणतीही शंका असल्यास तेथेच संबंधित कर्मचाऱ्याला विचारून घ्या.
लक्षात ठेवा
- एनसीएमसी कार्डसाठी नोंदणीची मुदत वाढवण्यात आली आहे.
- दिलेल्या माहितीनुसार अंतिम तारीख 1 सप्टेंबर 2026 आहे.
- जवळच्या एसटी आगारात नोंदणीची सुविधा मिळू शकते.
- एनसीएमसी नोंदणी केंद्र किंवा अधिकृत एजंटची सुविधा उपलब्ध आहे.
- आधार कार्ड आवश्यक आहे.
- मोबाईल नंबर आवश्यक आहे.
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो लागू शकतो.
- काही ठिकाणी जागेवरच फोटो काढला जाऊ शकतो.
- कार्डसाठी साधारण 199 रुपये खर्च असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
- अंतिम शुल्क केंद्रावर तपासून घ्यावे.
- नोंदणीची पावती सुरक्षित ठेवावी.
महत्त्वाच्या लिंक
एसटी महामंडळाच्या अधिकृत सूचना आणि प्रवासासंबंधी माहिती पाहण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाचे अधिकृत संकेतस्थळ तपासा.
एनसीएमसी कार्डची नोंदणी, उपलब्ध केंद्रे, शुल्क आणि सवलतीसंबंधी ताजे नियम जाणून घेण्यासाठी जवळच्या एसटी आगाराशी संपर्क करणेही महत्त्वाचे आहे.
निष्कर्ष
एसटी बसने प्रवास करणाऱ्या महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एनसीएमसी कार्डसंबंधीची ही माहिती महत्त्वाची आहे. महिलांना प्रवासी भाड्यात 50 टक्के सवलत दिली जाते. तसेच ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एसटी महामंडळाकडून प्रवासातील सवलतीची सुविधा आहे. या सवलतींचा लाभ घेताना आवश्यक नियम आणि कार्डसंबंधीची प्रक्रिया पूर्ण करणे गरजेचे आहे.
एनसीएमसी कार्ड काढण्यासाठी आधी 1 ऑगस्ट 2026 ही अंतिम तारीख सांगण्यात आली होती. मात्र नागरिकांची गैरसोय आणि मोठ्या प्रमाणात झालेली गर्दी लक्षात घेऊन मुदत वाढवण्यात आल्याची माहिती आहे. आता 1 सप्टेंबर 2026 पर्यंत नोंदणी करण्याची संधी असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे ज्यांनी अजून कार्ड काढलेले नाही त्यांनी ही संधी वापरावी.
कार्ड काढण्यासाठी आधार कार्ड, मोबाईल नंबर आणि फोटो यांसारखी कागदपत्रे तयार ठेवा. जवळच्या एसटी आगारात किंवा अधिकृत नोंदणी केंद्रात जाऊन प्रक्रिया पूर्ण करा. कार्डसाठी लागणारे सध्याचे शुल्क आणि नियम केंद्रावर तपासून घ्या. शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता लवकर नोंदणी केल्यास गर्दी आणि गैरसोय टाळता येऊ शकते.