मिनी ऑईल मिल अनुदान योजना फिल्टर प्रेससह 4 लाख, शिवाय 3 लाख रुपये अनुदान, ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय खाद्य तेल अभियानांतर्गत गळीत धान्य पिकांच्या प्रक्रियेसाठी अनेक योजना राबवल्या जात आहेत. यातील दोन महत्त्वाच्या योजना म्हणजे मिनी ऑईल मिल विथ फिल्टर प्रेस आणि मिनी ऑईल मिल विदाऊट फिल्टर प्रेस. या योजनेअंतर्गत फिल्टर प्रेससहित मशीनसाठी 4 लाख रुपयांपर्यंत आणि फिल्टर प्रेसशिवाय मशीनसाठी 3 लाख रुपयांपर्यंत म्हणजे 50% पर्यंत अनुदान दिले जाते. 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी या दोन्ही प्रकारांसाठी प्रत्येकी 136 असे एकूण लक्षांक निश्चित करण्यात आले आहेत. या लेखात ही योजना काय आहे, महाडीबीटी पोर्टलवर अर्ज कसा करायचा, कोणता घटक निवडायचा, फी कशी भरायची आणि लाभार्थी निवड कशी होते हे सगळे सविस्तर सांगणार आहोत.
मिनी ऑईल मिल योजना म्हणजे काय?
राष्ट्रीय खाद्य तेल अभियानांतर्गत गळीत धान्य पिकांची म्हणजे सोयाबीन, भुईमूग, सूर्यफूल यांसारख्या तेलबिया पिकांची प्रक्रिया क्षमता वाढवण्यासाठी विविध यंत्रसामग्रीसाठी अनुदान दिले जाते. यातील एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे मिनी ऑईल मिल हे एक छोटे यंत्र आहे जे तेलबियांपासून तेल काढण्याचे काम करते. या मिलचे दोन प्रकार आहेत फिल्टर प्रेससहित आणि फिल्टर प्रेसशिवाय. फिल्टर प्रेस म्हणजे तेल काढल्यानंतर त्यातील अशुद्धता काढून तेल स्वच्छ आणि पारदर्शक करणारे यंत्र.
किती अनुदान मिळते दोन्ही प्रकारांची माहिती
फिल्टर प्रेससहित मिनी ऑईल मिलसाठी जास्तीत जास्त 4 लाख रुपयांपर्यंत अनुदान दिले जाते. फिल्टर प्रेसशिवाय असलेल्या मिनी ऑईल मिलसाठी जास्तीत जास्त 3 लाख रुपयांपर्यंत अनुदान दिले जाते. हे दोन्ही अनुदान साधारण 50% पर्यंतचे आहे म्हणजे यंत्राच्या एकूण किमतीच्या निम्मी रक्कम सरकार अनुदान म्हणून देते आणि उरलेली निम्मी रक्कम शेतकऱ्याला स्वतः भरावी लागते. ज्यांना कमी भांडवल आहे किंवा फिल्टर प्रेसची गरज नाही असे वाटते, ते फिल्टर प्रेसशिवायचा पर्याय निवडू शकतात हा कमी खर्चाचा पर्याय आहे.
या वर्षासाठी किती लक्षांक आहे?
2026-27 या चालू आर्थिक वर्षासाठी फिल्टर प्रेससहित मिनी ऑईल मिलसाठी 136 आणि फिल्टर प्रेसशिवाय मिनी ऑईल मिलसाठीही 136 असे एकूण लक्षांक निश्चित करण्यात आले आहेत. कृषी विभागाकडून या योजनेसाठी मोठ्या प्रमाणात ऑनलाईन अर्ज भरण्याचे आव्हान केले जात आहे कारण लक्षांक मर्यादित असून जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांनी या योजनेचा लाभ घ्यावा अशी सरकारची इच्छा आहे.
महाडीबीटी पोर्टलवर लॉगिन कसे करायचे?
या दोन्ही बाबींसाठी अर्ज करण्यासाठी महाडीबीटी फार्मर स्कीम पोर्टलवर “वैयक्तिक शेतकरी” म्हणून अर्ज करायचा आहे. यासाठी फार्मर आयडी आणि त्याच्याशी जोडलेल्या मोबाईल नंबरवर येणारा OTP टाकून लॉगिन करायचे आहे. लॉगिन झाल्यावर “घटकासाठी अर्ज करा” या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे.
कृषी यंत्रीकरण घटक कसा निवडायचा?
“घटकासाठी अर्ज करा” वर क्लिक केल्यावर बाबी निवडायच्या असतात यात “कृषी यंत्रीकरण” ही बाब दिलेली आहे, तिच्या समोर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर कृषी यंत्रीकरणाचा अर्ज समोर उघडतो. यात सर्वप्रथम तालुका निवडायचा जर वेगवेगळ्या तालुक्यांत जमीन असेल तर ज्या तालुक्यासाठी अर्ज करायचा आहे तो तालुका निवडायचा.
प्रक्रिया संच आणि मिनी ऑईल मिल कसे निवडायचे?
तालुका निवडल्यावर मुख्य घटकात “कृषी यंत्र अवजारांच्या खरेदीसाठी अर्थसाहाय्य” हा पर्याय येतो. यानंतर तपशील निवडताना “प्रक्रिया संच” या बाबीअंतर्गत हे यंत्र मिळणार आहे त्यामुळे “प्रक्रिया संच” निवडायचे. यानंतर पुढच्या घटकांत दोन प्रकार दिसतात फिल्टर प्रेससहित ऑईल मशीन आणि फिल्टर प्रेसशिवाय ऑईल मशीन. यातून आपल्याला हवा असलेला प्रकार निवडायचा.
कोणता घटक निवडायचा हे कसे ठरवायचे?
दोन्ही घटकांचे अनुदान वेगवेगळे आहे फिल्टर प्रेससहित मशीनसाठी 4 लाख रुपये आणि फिल्टर प्रेसशिवाय मशीनसाठी 3 लाख रुपये अनुदान मिळते. आपल्याला ज्या बाबीसाठी अर्ज करायचा आहे ती बाब निवडायची जर जास्त बजेट असेल आणि स्वच्छ तेल हवे असेल तर फिल्टर प्रेससहित निवडावे, कमी बजेट असेल तर फिल्टर प्रेसशिवाय निवडावे.
अटी-शर्ती मान्य करून अर्ज कसा जतन करायचा?
बाब निवडल्यावर “योजनेच्या अटी-शर्ती मला मान्य आहेत” असा चेकबॉक्स खाली दिसतो त्यावर टिक करायचे. यानंतर “जतन करा” वर क्लिक करायचे. “जतन करा” वर क्लिक केल्यावर आणखी एक बाब निवडायची आहे का असे विचारले जाते गरज असल्यास “होय” करायचे, नसेल तर “नाही” करायचे.
अर्ज सादर कसा करायचा?
बाब जतन झाली तरी अर्ज अद्याप सादर झालेला नाही हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. यासाठी पुन्हा “अर्ज सादर करा” या पर्यायावर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर निवडलेली बाब “पहा” वर क्लिक करून तपासायची. आपण निवडलेली बाब इथे दिसते. त्या बाबीच्या खाली “या योजनेच्या अटी-शर्ती मला मान्य आहेत” असे पुन्हा टिक करून “अर्ज सादर करा” वर क्लिक करायचे.
फी कशी भरायची?
जर आधीच पेमेंट केले असेल तर “Payment Successful” असे दाखवले जाते आणि पुन्हा पेमेंट करण्याची गरज नाही. जर पेमेंट केलेले नसेल तर 23 रुपये 60 पैसे भरावे लागतात. एका वर्षात फक्त एकदाच हे पेमेंट करावे लागते त्याच फार्मर आयडीवरून त्या वर्षात केलेल्या इतर सगळ्या अर्जांसाठीही हेच पेमेंट चालते.
अर्ज सादर झाल्यावर पुढे काय दिसते?
अर्ज सादर केल्यावर तुम्ही ज्या घटकासाठी अर्ज केला आहे ती बाब त्या घटकाअंतर्गत दाखवली जाते. म्हणजे तुमचा अर्ज प्रणालीत नोंदवला गेला आहे याची खात्री होते. आता पुढची प्रक्रिया म्हणजे निवड यादी तयार होणे आणि पात्र लाभार्थ्यांना कळवणे.
लाभार्थी निवड कशी होते कोणाला प्राधान्य आहे?
या योजनेत दोन्ही मशीनसाठी प्रत्येकी 136 असे लक्षांक देण्यात आले आहेत. आलेल्या अर्जांनुसार “प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य” या तत्त्वावर लाभार्थी निवड केली जाते. ज्या जिल्ह्यांत सोयाबीन किंवा इतर गळीत धान्य पिकांचे उत्पादन जास्त आहे, अशा जिल्ह्यांना प्राधान्याने या योजनेचा लाभ दिला जातो. शेतकऱ्याने घेतलेले पीक आणि त्याच्याकडे असलेले क्षेत्र या आधारावरही अर्जांचे मूल्यांकन केले जाते. जे शेतकरी पात्र ठरतील त्यांना पुढच्या प्रक्रियेसाठी कळवले जाते.
अर्ज करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवायच्या?
पहिले म्हणजे फार्मर आयडी आधीच तयार असणे आवश्यक आहे. दुसरे म्हणजे “जतन करा” नंतर “अर्ज सादर करा” करणे विसरू नये ही पायरी अनेक शेतकरी चुकवतात. तिसरे म्हणजे “प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य” हे तत्त्व लक्षात घेऊन वेळ न दवडता लवकर अर्ज करावा लक्षांक मर्यादित असल्यामुळे उशीर झाल्यास संधी हुकू शकते. चौथे म्हणजे आपल्या आर्थिक क्षमतेनुसार फिल्टर प्रेससहित किंवा फिल्टर प्रेसशिवाय यापैकी योग्य पर्याय निवडावा.
थोडक्यात मिनी ऑईल मिल अनुदान अर्जाचे सगळे टप्पे
महाडीबीटी पोर्टलवर फार्मर आयडी आणि OTP ने लॉगिन करायचे. “घटकासाठी अर्ज करा” मधून “कृषी यंत्रीकरण” निवडायचे. तालुका निवडून “कृषी यंत्र अवजारांच्या खरेदीसाठी अर्थसाहाय्य” आणि “प्रक्रिया संच” निवडायचे. फिल्टर प्रेससहित (4 लाख) किंवा फिल्टर प्रेसशिवाय (3 लाख) यापैकी योग्य पर्याय निवडायचा. अटी-शर्ती मान्य करून “जतन करा” करायचे. “अर्ज सादर करा” वर क्लिक करून पुन्हा अटी मान्य करून सादर करायचे. 23.60 रुपये फी भरायची (आधी भरली नसल्यास). अर्ज सादर झाल्यावर घटकाअंतर्गत तो दिसेल. “प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य” आणि सोयाबीन उत्पादक जिल्ह्यांना प्राधान्य या तत्त्वावर लाभार्थी निवड होईल. ही प्रक्रिया दहा ते पंधरा मिनिटांत पूर्ण होते लक्षांक मर्यादित असल्यामुळे आजच अर्ज करा.
Mini Oil Mill अनुदान योजना 2026-27 | FAQ (प्रश्नोत्तरे)
Q1. मिनी ऑईल मिल अनुदान योजना म्हणजे काय?
उत्तर: ही केंद्र शासनाच्या राष्ट्रीय खाद्य तेल अभियानांतर्गत राबविण्यात येणारी योजना आहे. या योजनेत शेतकऱ्यांना मिनी ऑईल मिल मशीन खरेदीसाठी 50% पर्यंत अनुदान दिले जाते.
Q2. या योजनेत कोणत्या प्रकारच्या मशीनसाठी अनुदान मिळते?
उत्तर: दोन प्रकारच्या मशीनसाठी अनुदान उपलब्ध आहे.
मिनी ऑईल मिल विथ फिल्टर प्रेस
मिनी ऑईल मिल विदाऊट फिल्टर प्रेस
Q3. फिल्टर प्रेससह मिनी ऑईल मिलसाठी किती अनुदान मिळते?
उत्तर: फिल्टर प्रेससह मिनी ऑईल मिल मशीनसाठी जास्तीत जास्त 4 लाख रुपये किंवा खर्चाच्या 50% पर्यंत अनुदान मिळते.
Q4. फिल्टर प्रेसशिवाय मिनी ऑईल मिलसाठी किती अनुदान मिळते?
उत्तर: फिल्टर प्रेसशिवाय मिनी ऑईल मिल मशीनसाठी जास्तीत जास्त 3 लाख रुपये किंवा खर्चाच्या 50% पर्यंत अनुदान दिले जाते.
Q5. 2026-27 साठी किती लाभार्थ्यांचे लक्ष्य निश्चित करण्यात आले आहे?
उत्तर: चालू आर्थिक वर्षासाठी:
फिल्टर प्रेससह – 136 लाभार्थी
फिल्टर प्रेसशिवाय – 136 लाभार्थी
असे एकूण 272 लाभार्थ्यांचे लक्ष्य निश्चित करण्यात आले आहे.
Q6. या योजनेसाठी अर्ज कुठे करायचा?
उत्तर: अर्ज महाडीबीटी फार्मर स्कीम पोर्टलवर ऑनलाइन पद्धतीने करावा लागतो.
Q7. अर्ज करण्यासाठी कोणती माहिती आवश्यक आहे?
उत्तर: अर्जासाठी पुढील माहिती आवश्यक असते.
फार्मर आयडी
नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक
मोबाईलवर आलेला OTP
Q8. अर्ज करताना कोणता विभाग निवडायचा?
उत्तर: अर्ज करताना कृषी यंत्रीकरण विभाग निवडून त्यामध्ये कृषी यंत्र अवजाराच्या खरेदीसाठी अर्थसाहाय्य हा पर्याय निवडायचा आहे.
Q9. पुढे कोणता घटक निवडावा?
उत्तर: प्रक्रिया संच हा घटक निवडावा. याच विभागात मिनी ऑईल मिलचे पर्याय उपलब्ध असतात.
Q10. अर्ज करताना कोणता पर्याय निवडायचा?
उत्तर: आपल्या गरजेनुसार पुढीलपैकी एक पर्याय निवडायचा.
मिनी ऑईल मिल विथ फिल्टर प्रेस
मिनी ऑईल मिल विदाऊट फिल्टर प्रेस