आधार कार्डवरील पत्ता बदलण्याचा फॉर्म कसा भरायचा कोणत्याही कागदपत्राशिवाय ॲड्रेस अपडेट आधार कार्डवरील पत्ता बदलण्याचा प्रयत्न करताना अनेक वेळा डॉक्युमेंट्स नाकारली जातात किंवा पत्ता बदलता येत नाही. अशा परिस्थितीत काळजी करण्याची गरज नाही एक विशेष फॉर्म व्यवस्थित भरून दिला तर कोणत्याही पुराव्याशिवाय पत्ता निश्चितपणे बदलता येतो. हा फॉर्म “Address Validation Letter” किंवा प्रमाणित पत्ता पडताळणी फॉर्म म्हणून ओळखला जातो. या लेखात हा फॉर्म कुठून मिळवायचा, त्यात कोणती माहिती कशी भरायची, फोटो आणि सही कशी जोडायची, कोणाची सही-शिक्का घेता येतो आणि भरलेला फॉर्म कुठे जमा करायचा हे सगळे टप्प्याटप्प्याने सांगणार आहोत.
हा फॉर्म कोणासाठी आहे आणि का उपयोगी आहे?
ज्या लोकांकडे पत्ता बदलण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे नाहीत जसे लाईट बिल, गॅस बिल, भाडे करार किंवा इतर अधिकृत पुरावे त्यांच्यासाठी हा फॉर्म खूप उपयुक्त आहे. अनेक वेळा लोकांकडे स्वतःच्या नावावर असे कोणतेही कागदपत्र नसते, त्यामुळे त्यांचे ऑनलाईन पत्ता बदलण्याचे अर्ज सतत नाकारले जातात. या फॉर्मचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे यात कोणत्याही अधिकृत डॉक्युमेंटची गरज लागत नाही फक्त काही जबाबदार व्यक्तींची सही आणि शिक्का घेतल्यास हा फॉर्म वैध ठरतो आणि त्याद्वारे पत्ता निश्चितपणे बदलता येतो.
फॉर्म कुठून मिळवायचा आणि कशी प्रिंट काढायची?
हा फॉर्म आधार कार्डाच्या अधिकृत वेबसाईटवरून किंवा संबंधित स्रोतांकडून PDF स्वरूपात डाउनलोड करता येतो. हा फॉर्म डाउनलोड केल्यावर त्याची कलर प्रिंट काढायची आहे ब्लॅक अँड व्हाईट नाही, रंगीत प्रिंटच आवश्यक आहे. प्रिंट काढल्यानंतर ही माहिती पेनाने भरायची आहे आणि ती भरताना कोणतीही चूक होऊ नये याची काळजी घ्यायची आहे.
फॉर्मच्या वरच्या भागात कोणती माहिती भरायची?
सर्वप्रथम तीन बॉक्समध्ये आजची तारीख टाकायची म्हणजे जेव्हा हा फॉर्म भरला जात आहे ती तारीख. यानंतर दोन ठिकाणी टिक मार्क करायचे पहिले “Resident” या पर्यायावर आणि दुसरे “Update Request” या शेवटच्या बॉक्सवर. या टिक मार्कनंतर आधार नंबर टाकायचा आहे ज्या व्यक्तीचा पत्ता बदलायचा आहे त्याचाच आधार नंबर अचूक टाकायचा.
पूर्ण नाव आणि केअर ऑफ कसे भरायचे?
“Full Name” या रकान्यात आधार कार्डावर जसे नाव आहे तसेच लिहायचे आहे हे सर्व कॅपिटल लेटरमध्ये लिहायचे. जर वरच्या बॉक्समध्ये नाव पूर्ण मावत नसेल तर खालच्या बॉक्समध्ये उरलेले नाव लिहता येते. “Care Of” या रकान्यात वडिलांचे किंवा पतीचे नाव लिहायचे आहे.
पत्त्याचा संपूर्ण तपशील कसा भरायचा?
“House Number / Building Number” मध्ये ज्या पत्त्यावर आधार कार्ड अपडेट करायचे आहे तो हाऊस नंबर किंवा बिल्डिंग नंबर लिहायचा माहीत नसेल तर अंदाजे लिहता येतो. यानंतर “Street, Road, Lane” या रकान्यात रस्त्याचे किंवा गल्लीचे नाव लिहायचे. “Landmark” मध्ये शेजारची ओळखीची जागा लिहायची. “Area / Locality” मध्ये गावाचा भाग किंवा परिसराचे नाव लिहायचे. यानंतर गाव, शहर किंवा तालुका लिहायचा. “Post Office” मध्ये जवळचे पोस्ट ऑफिस लिहायचे. त्यानंतर जिल्हा आणि राज्य (महाराष्ट्र) लिहायचे.
पिनकोड आणि जन्मतारीख कशी भरायची?
एक बॉक्स रिकामा सोडायचा आहे त्याची गरज नाही. यानंतर पिनकोड लिहायचा हा पिनकोड त्या पत्त्याचा असावा ज्या पत्त्यावर आधार अपडेट करायचे आहे, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. त्यानंतर “Date of Birth” म्हणजे आधार कार्डावरील जन्मतारीख तीन बॉक्समध्ये अचूक लिहायची.
सही आणि फोटो कसा जोडायचा?
यानंतर सही करायची आहे ज्या व्यक्तीचा पत्ता बदलायचा आहे त्याचीच सही इथे करायची. यापुढे एक बॉक्स दिलेला असतो त्यात पासपोर्ट साईज फोटो चिकटवायचा आहे. हा फोटो चिकटवल्यावर एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवायची आहे फोटोवर अर्धा शिक्का आणि अर्धा शिक्का फोटोच्या बाहेर असा यायला हवा. त्याच पद्धतीने सहीही अर्धी फोटोवर आणि अर्धी फोटोच्या बाहेर अशी असायला हवी.
कोणाची सही-शिक्का घेता येतो आठ पर्याय कोणते आहेत?
हा फॉर्म वैध करण्यासाठी ठराविक जबाबदार व्यक्तींची सही आणि शिक्का आवश्यक आहे. यासाठी आठ पर्याय दिलेले आहेत. पहिला म्हणजे Gazetted Officer म्हणजे Class 1 दर्जाचे अधिकारी. दुसरा म्हणजे Village Panchayat Head किंवा Mukhiya म्हणजे ग्रामपंचायतीतील ग्रामसेवक किंवा सरपंच, यांचीही सही-शिक्का चालतो. तिसरा म्हणजे Gazetted Officer Group B, MP, MLA किंवा Municipal Councillor यापैकी कोणीही, तहसीलदारही यात बसतात. चौथा म्हणजे Head of Recognized Educational Institute म्हणजे शाळेचे प्रिन्सिपल. पाचवा म्हणजे Superintendent किंवा Warden कोणत्याही संस्थेचे प्रमुख. सहावा म्हणजे EPFO किंवा PF चे अधिकारी. यापैकी कोणत्याही एका व्यक्तीची सही आणि शिक्का घ्यायचा आहे.
सरपंच किंवा ग्रामसेवकाची माहिती कशी भरायची?
जर ग्रामपंचायतीतील सरपंच किंवा ग्रामसेवकाचा सही-शिक्का घेतला असेल, तर त्या संबंधित बॉक्सवर टिक करायचे. “Name of Certifier” मध्ये त्यांचे नाव लिहायचे. “Designation” मध्ये त्यांचे पद सरपंच किंवा ग्रामसेवक लिहायचे. यानंतर त्या व्यक्तीचा किंवा संस्थेचा पत्ता आणि संपर्क क्रमांक लिहायचा.
चेकलिस्ट कशी पूर्ण करायची?
फॉर्मच्या शेवटी एक चेकलिस्ट दिलेली असते यातील सगळ्या बॉक्सवर टिक करायचे. ही चेकलिस्ट दाखवते की फॉर्मवरील सगळी आवश्यक माहिती आणि कागदपत्रे पूर्ण आहेत. यानंतर सरपंच किंवा ग्रामसेवक (किंवा निवडलेल्या अन्य व्यक्तीची) सही आणि शिक्का फॉर्मवर तसेच फोटोवरही अर्धी फोटोवर आणि अर्धी बाहेर अशा पद्धतीने घ्यायचा आहे.
फॉर्म भरल्यानंतर पुढे काय करायचे?
फॉर्म पूर्णपणे भरल्यानंतर त्याचा स्कॅन करायचा आहे किंवा मोबाईलवरून स्पष्ट फोटो काढायचा आहे. जर स्वतः ऑनलाईन ॲड्रेस अपडेट करायचे असेल तर YouTube वर “ॲड्रेस अपडेट मराठी कॉर्नर” किंवा “ॲड्रेस चेंज मराठी कॉर्नर” असे सर्च करून संबंधित मार्गदर्शक व्हिडिओ पाहता येतो त्यानुसार स्वतः ऑनलाईन अपडेट करता येते.
ऑनलाईन अपलोड करताना कोणता पर्याय निवडायचा?
ऑनलाईन पत्ता बदलण्याच्या प्रक्रियेत डॉक्युमेंट अपलोड करताना “Standard Format” मध्ये “Village Panchayat” किंवा “Gram Panchayat” असा पर्याय दिलेला असतो याच पर्यायात हा भरलेला फॉर्म अपलोड करायचा आहे. हा फॉर्म अपलोड केल्यावर साधारण एका आठवड्याच्या आत पत्ता बदलला जातो.
स्वतः ऑनलाईन अपलोड करता येत नसेल तर काय करायचे?
जर ऑनलाईन प्रक्रिया स्वतः करता येत नसेल, तर हा भरलेला फॉर्म घेऊन जवळच्या आधार सेंटर किंवा महा-ई-सेवा केंद्रात जाऊन तो जमा करता येतो. तिथील कर्मचारी हा फॉर्म स्वीकारून पुढची प्रक्रिया पूर्ण करतात आणि त्याद्वारेही पत्ता यशस्वीरित्या बदलला जातो.
फॉर्म भरताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवायच्या?
पहिले म्हणजे फॉर्मची कलर प्रिंट काढणे आवश्यक आहे ब्लॅक अँड व्हाईट प्रिंट चालत नाही. दुसरे म्हणजे नाव, जन्मतारीख आणि आधार नंबर आधार कार्डावर जसे आहे तसेच अचूक लिहायचे. तिसरे म्हणजे ज्या पत्त्यावर अपडेट करायचे आहे तोच पत्ता आणि तोच पिनकोड लिहायचा हे सगळ्यात जास्त गोंधळ होणारी गोष्ट आहे, त्यामुळे विशेष काळजी घ्यावी. चौथे म्हणजे फोटो आणि सही अर्धी फोटोवर आणि अर्धी बाहेर अशा पद्धतीने असावी हा नियम चुकवल्यास फॉर्म नाकारला जाऊ शकतो. पाचवे म्हणजे आठ पर्यायांपैकी फक्त एकाच व्यक्तीची सही-शिक्का घ्यायची, एकापेक्षा जास्त घेण्याची गरज नाही.
थोडक्यात आधार पत्ता बदलण्याच्या फॉर्मचे सगळे टप्पे
फॉर्म डाउनलोड करून त्याची कलर प्रिंट काढायची. तारीख टाकून “Resident” आणि “Update Request” वर टिक करायचे. आधार नंबर, पूर्ण नाव आणि वडील/पतीचे नाव लिहायचे. नवीन पत्ता घर क्रमांक, रस्ता, लँडमार्क, गाव, पोस्ट ऑफिस, जिल्हा, राज्य आणि पिनकोड अचूक लिहायचा. जन्मतारीख आणि सही करायची. फोटो चिकटवून त्यावर अर्धा शिक्का आणि अर्धी सही येईल अशा पद्धतीने सरपंच, ग्रामसेवक किंवा आठ पर्यायांपैकी कोणाचीही सही-शिक्का घ्यायचा. चेकलिस्ट पूर्ण करायची. हा फॉर्म स्कॅन करून ऑनलाईन “Village Panchayat” पर्यायात अपलोड करायचा किंवा जवळच्या आधार सेंटरमध्ये जमा करायचा. एका आठवड्याच्या आत पत्ता यशस्वीरित्या अपडेट होईल.
आधार कार्डवर पत्ता बदलण्यासाठी Q&A (Frequently Asked Questions)
1. आधार कार्डवरील पत्ता बदलण्यासाठी हा फॉर्म कधी वापरावा?
उत्तर: जेव्हा ऑनलाइन पत्ता अपडेट करताना तुमची कागदपत्रे वारंवार रिजेक्ट होत असतील किंवा पत्त्याचा पुरावा उपलब्ध नसेल, तेव्हा हा प्रमाणित फॉर्म वापरता येतो.
2. हा फॉर्म कुठून मिळेल?
उत्तर: हा फॉर्म अधिकृत PDF स्वरूपात डाउनलोड करून त्याची प्रिंट काढता येते. अनेक आधार सेवा केंद्रांमध्येही तो उपलब्ध असतो.
3. फॉर्मची रंगीत प्रिंट काढणे आवश्यक आहे का?
उत्तर: रंगीत (Color) प्रिंट काढणे अधिक चांगले मानले जाते. त्यामुळे फॉर्म स्पष्ट दिसतो आणि पडताळणीस सोपा होतो.
4. फॉर्ममध्ये तारीख कोणती लिहायची?
उत्तर: ज्या दिवशी तुम्ही फॉर्म भरत आहात, त्या दिवसाची तारीख लिहावी.
5. फॉर्ममध्ये कोणत्या ठिकाणी टिक (✔) करायची?
उत्तर: Resident आणि Update Request या दोन पर्यायांवर टिक करावी.
6. नाव कसे लिहावे?
उत्तर: आधार कार्डवर जसे नाव आहे, तसेच नाव मोठ्या इंग्रजी अक्षरात (Capital Letters) लिहावे.
7. Care Of मध्ये कोणाचे नाव लिहायचे?
उत्तर: वडिलांचे किंवा पतीचे नाव लिहावे.
8. कोणता पत्ता लिहायचा?
उत्तर: आधार कार्डवर जो नवीन पत्ता अपडेट करायचा आहे, तोच संपूर्ण पत्ता लिहावा.
9. Landmark मध्ये काय लिहावे?
उत्तर: घराजवळील ओळख पटणारी जागा, जसे मंदिर, शाळा, चौक, बस स्टॉप किंवा दवाखाना लिहावा.
10. PIN Code कोणता लिहायचा?
उत्तर: ज्या नवीन पत्त्यावर आधार अपडेट करायचा आहे, त्या पत्त्याचा PIN Code लिहावा.