पीएम किसान योजनेची ई-केवायसी घरबसल्या मोबाईलवर कशी करायची? या लेखात आपण जाणून घेणार आहोत की पीएम किसान योजनेची ई-केवायसी का करणे गरजेचे आहे, ती न केल्यास काय होते, घरबसल्या मोबाईलवर ती कशी करायची याची संपूर्ण माहिती, आणि ई-केवायसी झाली की नाही हे कसे तपासायचे हे सगळे एकत्र आणि सविस्तर
पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचा लाभ घेणाऱ्या प्रत्येक शेतकऱ्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट आहे जी खूप जणांना अजूनही नीट माहीत नाही. सरकारने या योजनेअंतर्गत ई-केवायसी बंधनकारक केली आहे आणि जर तुम्ही ती केली नसेल तर तुमच्या खात्यात पुढील हप्ता जमा होणार नाही हे अगदी स्पष्ट आहे. पीएम किसान योजनेमध्ये शेतकऱ्यांना वर्षाला सहा हजार रुपये तीन समान हप्त्यांत म्हणजे प्रत्येकी दोन हजार रुपये थेट बँक खात्यात मिळतात. ही रक्कम छोटी वाटत असली तरी अनेक छोट्या शेतकऱ्यांसाठी ती महत्त्वाची असते. पण हे पैसे मिळत राहण्यासाठी ई-केवायसी पूर्ण असणे आता अनिवार्य आहे. ज्यांनी आधीपासून ई-केवायसी केली आहे त्यांना काळजी नाही, पण ज्यांची अजून बाकी आहे त्यांनी ताबडतोब हे काम करून घेणे गरजेचे आहे. नाहीतर हप्ता थांबेल आणि मग तो परत मिळवणे किंवा पुन्हा चालू करणे हे जास्त त्रासदायक होते. चांगली गोष्ट अशी आहे की ही ई-केवायसी आता तुम्हाला कुठेही जाण्याची गरज नाही घरबसल्या फक्त मोबाईलच्या साहाय्याने करता येते. त्यासाठी फक्त दोन अॅप्लिकेशन लागतात आणि थोडा वेळ लागतो. हे कसे करायचे ते आपण आता एकेक स्टेप नीट बघणार आहोत.
सुरुवात दोन अॅप्लिकेशन इन्स्टॉल करा
ई-केवायसी करण्यापूर्वी तुमच्या मोबाईलमध्ये दोन अॅप्लिकेशन इन्स्टॉल असणे आवश्यक आहे. पहिले अॅप्लिकेशन म्हणजे “Aadhaar Face RD” हे तुम्हाला Google Play Store वर जाऊन शोधायचे आहे. हे अॅप्लिकेशन UIDAI म्हणजे आधार प्राधिकरणाचे आहे आणि हे फेस स्कॅनिंगसाठी लागते. हे इन्स्टॉल केल्यावर ते उघडायची गरज नाही फक्त मोबाईलमध्ये असले की पुरे. दुसरे अॅप्लिकेशन म्हणजे “PM Kisan GoI” हे पीएम किसान योजनेचे अधिकृत अॅप्लिकेशन आहे आणि हेच मुख्यतः वापरायचे आहे. दोन्ही अॅप्लिकेशन Play Store वर सहज मिळतात आणि ती इन्स्टॉल करायला काही मिनिटे लागतात. एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे Aadhaar Face RD हे अॅप आधी इन्स्टॉल झाले असणे गरजेचे आहे नाहीतर PM Kisan अॅपमध्ये फेस स्कॅन नीट काम करणार नाही. त्यामुळे आधी Aadhaar Face RD, मग PM Kisan GoI या क्रमाने इन्स्टॉल करा.
PM Kisan अॅप उघडा आणि परवानग्या द्या
PM Kisan GoI अॅप इन्स्टॉल झाल्यावर ते उघडा. उघडल्यावर अॅप काही परवानग्या मागेल कॅमेरा, स्टोरेज वगैरे त्या सगळ्या द्या कारण त्याशिवाय फेस स्कॅन होणार नाही. अॅप उघडल्यावर सगळ्यात आधी “Privacy Policy” चा पर्याय दिसेल. हे वाचणे आवश्यक नाही, पण एक महत्त्वाचे काम करायचे आहे ही Privacy Policy पूर्णपणे खाली स्क्रोल करायची आहे, म्हणजे अगदी शेवटपर्यंत. खाली गेल्यावरच “Next” बटण दाबायचे आहे. जर तुम्ही न वाचता थेट Next दाबले तर अॅप एरर देऊ शकते आणि पुढे जाता येणार नाही. हे अनेकांच्या बाबतीत होते आणि मग ते गोंधळतात की अॅप काम करत नाही पण कारण हे एकच आहे की Privacy Policy पूर्ण स्क्रोल न करणे. त्यानंतर भाषा निवडायची इंग्रजी निवडा आणि Submit बटण दाबा. एवढे केल्यावर अॅपचा मुख्य इंटरफेस उघडेल.
लॉगिन कसे करायचे?
मुख्य इंटरफेस उघडल्यावर “Login” हा पर्याय दिसेल त्यावर क्लिक करा. लॉगिन करताना Login Type मध्ये “Beneficiary” हा पर्याय निवडायचा आहे. त्यानंतर तुमचा पीएम किसान रजिस्ट्रेशन आयडी टाकायचा आहे. हा आयडी तुमच्या आधीच्या हप्त्याच्या SMS मध्ये किंवा पीएम किसानच्या वेबसाइटवर मिळतो. जर रजिस्ट्रेशन आयडी आठवत नसेल किंवा उपलब्ध नसेल, तर काळजी नाही थेट आधार नंबर टाकून सुद्धा लॉगिन करता येते. आधार नंबर टाकल्यावर “Facial e-KYC Login” असा पर्याय दिसेल त्यावर क्लिक करायचे आहे. हा पर्याय थेट फेस स्कॅनिंगकडे नेतो जे पुढची मुख्य प्रक्रिया आहे.
फेस स्कॅन सगळ्यात महत्त्वाची स्टेप
Facial e-KYC Login वर क्लिक केल्यावर एक चेकबॉक्स दिसेल ज्यावर “I Agree” लिहिलेले असेल तो चेकबॉक्स क्लिक करायचा आहे. त्यानंतर “Scan Face” या बटणावर क्लिक करायचे आहे. क्लिक केल्यावर कॅमेरा उघडेल आणि एक गोल सर्कल दिसेल. तुम्हाला तुमचा चेहरा त्या सर्कलमध्ये बसवायचा आहे. इथे एक महत्त्वाची गोष्ट आहे जी बऱ्याच जणांना माहीत नसते फोटो काढताना तुम्हाला दोन वेळा डोळे मिचकावायचे आहेत. हे जाणीवपूर्वक करायचे आहे कारण अॅप हे तपासते की समोरची व्यक्ती खरोखर जिवंत आहे का फोटो आहे याला liveness detection म्हणतात. डोळे मिचकावल्यावर अॅप आपोआप फोटो कॅप्चर करते तुम्हाला स्वतः बटण दाबायची गरज नाही. फोटो कॅप्चर झाल्यावर ते सर्कल हिरवे होते आणि आपोआप डॅशबोर्डवर नेले जाते. फोटो काढताना चांगला प्रकाश असणे गरजेचे आहे अंधारात किंवा उजेडाच्या विरुद्ध दिशेने फोटो काढू नका, नाहीतर स्कॅन नीट होणार नाही.
ई-केवायसी झाली का डॅशबोर्डवर कसे तपासायचे?
फेस स्कॅन झाल्यावर तुम्ही डॅशबोर्डवर याल. इथे तुमचे सगळे तपशील दिसतात नाव, मोबाईल नंबर, रजिस्ट्रेशन आयडी. पण सगळ्यात महत्त्वाचे इथे तीन स्टेटस तपासायचे आहेत. पहिले Land Record Status हे “Yes” असायला हवे. दुसरे Aadhaar Seeding Status हे सुद्धा “Yes” असायला हवे. आणि तिसरे e-KYC Status हे “Yes” असेल तर तुमची ई-केवायसी पूर्ण झाली आहे. जर e-KYC Status “No” दिसत असेल तर ई-केवायसी झालेली नाही आणि वरील प्रक्रिया पुन्हा करायची आहे. या तीनही गोष्टी “Yes” असतील तरच पुढील हप्ता तुमच्या खात्यात जमा होईल एकही “No” असेल तर अडचण येऊ शकते.
दुसऱ्या शेतकऱ्याची ई-केवायसी कशी तपासायची?
एखाद्या शेतकऱ्याकडे स्वतःचा स्मार्टफोन नसेल किंवा त्याला हे जमत नसेल, तर दुसऱ्या व्यक्तीला त्याची ई-केवायसी तपासता येते किंवा करता येते. डॅशबोर्डवर “e-KYC for Other Beneficiary” असा पर्याय असतो. त्यावर क्लिक केल्यावर त्या शेतकऱ्याचा आधार नंबर टाकायचा आहे आणि Search दाबायचे आहे. जर तिथे “e-KYC Already Done” असा संदेश आला तर त्या शेतकऱ्याची ई-केवायसी पूर्ण आहे आणखी काही करायची गरज नाही. जर तसा संदेश आला नाही आणि Status No दिसत असेल, तर त्या शेतकऱ्याची ई-केवायसी करायची आहे. गावातील जे शेतकरी वयस्कर आहेत, ज्यांना मोबाईल वापरणे जड जाते, त्यांच्यासाठी गावातील तरुणांनी किंवा कुटुंबातील कोणाल तरी हे करण्यास मदत करावी कारण ई-केवायसी न झाल्यास त्यांचाही हप्ता थांबेल.
शेवटचे उशीर करू नका
पीएम किसान योजनेची ई-केवायसी ही आता ऐच्छिक राहिलेली नाही ती बंधनकारक आहे. जोपर्यंत ती होत नाही तोपर्यंत हप्ता मिळणार नाही, आणि एकदा हप्ता थांबला तर तो पुन्हा मिळवणे जास्त कठीण जाते. ही प्रक्रिया करायला फक्त दहा ते पंधरा मिनिटे लागतात, स्मार्टफोन लागतो, इंटरनेट लागते, आणि आधार नंबर लागतो एवढेच. त्यामुळे जे अजून केले नाही त्यांनी आजच करा. आणि जे झाले आहे त्यांनी डॅशबोर्डवर जाऊन एकदा तपासून घ्या की तिन्ही Status “Yes” आहेत का. आपल्या शेजारच्या किंवा ओळखीच्या शेतकऱ्यांनाही ही माहिती सांगा कारण बरेच शेतकरी अजूनही याबद्दल अनभिज्ञ आहेत आणि त्यांचा हप्ता नकळत थांबू शकतो.
PM Kisan e-KYC 2026 – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. पीएम किसान योजनेसाठी e-KYC करणे बंधनकारक आहे का?
होय. पीएम किसान योजनेचा पुढील हप्ता मिळण्यासाठी e-KYC करणे अनिवार्य आहे. e-KYC पूर्ण नसेल तर लाभ थांबू शकतो.
2. e-KYC न केल्यास काय होईल?
e-KYC पूर्ण नसेल तर पीएम किसान योजनेचा पुढील हप्ता तुमच्या बँक खात्यात जमा होणार नाही.
3. e-KYC घरबसल्या करता येते का?
होय. स्मार्टफोनच्या मदतीने अधिकृत PM Kisan GOI ॲप आणि Aadhaar Face RD ॲप वापरून घरबसल्या e-KYC करता येते.
4. e-KYC करण्यासाठी कोणती ॲप डाउनलोड करावी लागतात?
दोन अधिकृत ॲप डाउनलोड करावी लागतात.
Aadhaar Face RD
PM Kisan GOI
5. PM Kisan GOI ॲप कुठून डाउनलोड करावे?
हे ॲप Google Play Store वरून डाउनलोड करता येते.
6. लॉगिन करण्यासाठी कोणती माहिती आवश्यक आहे?
PM Kisan Registration ID किंवा आधार क्रमांक वापरून लॉगिन करता येते.
7. Registration ID नसल्यास काय करावे?
Registration ID नसल्यास आधार क्रमांक टाकून थेट लॉगिन करता येते.
8. Facial e-KYC म्हणजे काय?
मोबाईलच्या कॅमेऱ्याद्वारे चेहरा स्कॅन करून ओळख पडताळण्याची प्रक्रिया म्हणजे Facial e-KYC होय.
9. फेस स्कॅन करताना काय करावे?
चेहरा कॅमेऱ्यासमोर स्पष्ट ठेवावा. सूचनेनुसार दोन वेळा डोळे मिटून पुन्हा उघडावेत. त्यानंतर फोटो आपोआप कॅप्चर होतो.
