पोकरा योजनेतून डाळिंब लागवडीसाठी 100% अनुदान 1 लाख 29 हजार रुपयांपर्यंत मदत, ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प म्हणजेच पोकरा योजनेअंतर्गत डाळिंब लागवडीसाठी 100% अनुदानावर अर्ज सुरू झाले आहेत. ही योजना महाराष्ट्रातील 21 जिल्ह्यांत राबवली जाते. डाळिंब लागवडीसाठी एकूण 1 लाख 29 हजार रुपयांपर्यंत आर्थिक मदत तीन टप्प्यांत दिली जाते. या लेखात पोकरा 2.0 पोर्टलवर लॉगिन कसे करायचे, प्रोफाईल कशी पूर्ण करायची, जातीचे प्रमाणपत्र कसे अपलोड करायचे, पाणी आणि ऊर्जा स्रोताची माहिती कशी द्यायची, डाळिंब अनुदानासाठी अर्ज कसा भरायचा आणि अंतिम सबमिशन कसे करायचे हे सगळे टप्प्याटप्प्याने सांगणार आहोत.
पोकरा योजना म्हणजे काय आणि डाळिंबासाठी काय तरतूद आहे?
नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प, ज्याला पोकरा म्हणूनही ओळखले जाते, ही महाराष्ट्र सरकारची एक महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश फळबाग लागवडीला प्रोत्साहन देणे आहे. यात बांबू, सुगंधी वनस्पती आणि डाळिंब लागवडीसाठी अनुदान दिले जाते. ही योजना महाराष्ट्रातील 21 जिल्ह्यांत राबवली जाते विशेषतः ज्या भागांत दुष्काळी परिस्थिती किंवा अल्पवृष्टी असते अशा जिल्ह्यांत. डाळिंब लागवडीसाठी या योजनेत भरीव आर्थिक मदत दिली जाते आणि महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे हे अनुदान 100% आहे, म्हणजे शेतकऱ्याला स्वतःच्या खिशातून काहीच भरावे लागत नाही.
डाळिंबासाठी किती अनुदान मिळते तीन टप्प्यांची माहिती
डाळिंब लागवडीसाठी एकूण 1 लाख 29 हजार रुपयांपर्यंत वित्तीय मदत दिली जाते आणि ही रक्कम तीन टप्प्यांत मिळते. पहिल्या वर्षी 75,000 रुपये दिले जातात हे सर्वात मोठे प्रमाण आहे कारण पहिल्या वर्षी रोपे लावणे, खड्डे खणणे आणि सुरुवातीची मशागत यासाठी जास्त खर्च होतो. दुसऱ्या वर्षी 25,000 रुपये दिले जातात हे झाडांच्या देखभालीसाठी आणि वाढीसाठी असते. तिसऱ्या वर्षीही 25,000 रुपये दिले जातात हे रोपांची पूर्ण स्थिरता येण्यासाठी असते. ही सगळी रक्कम 100% अनुदान स्वरूपात थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा होते.
पोकरा 2.0 पोर्टलवर कसे जायचे आणि लॉगिन कसे करायचे?
या योजनेसाठी अर्ज करण्यासाठी नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प 2.0 या अधिकृत वेबसाईटवर जायचे आहे. वेबसाईट उघडल्यावर लॉगिनचा पर्याय दिसतो इथे दोन प्रकारचे पर्याय असतात. पहिला म्हणजे “Agristack शेतकरी आयडी किंवा आधार” आणि दुसरा म्हणजे “कृषी व्यवसाय”. आपण शेतकरी म्हणून अर्ज करत असल्यामुळे “Agristack शेतकरी आयडी” या पर्यायावर क्लिक करायचे.
फार्मर आयडी आणि OTP ने लॉगिन कसे करायचे?
“Agristack शेतकरी आयडी” निवडल्यावर फार्मर आयडी भरायचा आहे. यानंतर एक छोटे गणित सोडवून त्याचे उत्तर द्यावे लागते हे एक प्रकारचे कॅप्चा सत्यापन आहे. हे भरल्यावर “सत्यापित करा” या बटणावर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर आधार कार्डशी जोडलेल्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर OTP येतो. हा OTP योग्य रकान्यात टाकून “लॉगिन करा” या बटणावर क्लिक करायचे. यानंतर “नोंदणी यशस्वी” असा संदेश दिसतो त्यानंतर “पुढे जा” वर क्लिक करायचे.
प्रोफाईल पूर्ण करणे का आवश्यक आहे सुरुवातीचे टप्पे
प्रोफाईल उघडल्यावर फार्मर आयडीनुसार आधीच भरलेली माहिती दिसते. पण जर पहिल्यांदाच नोंदणी करत असाल तर प्रोफाईल पूर्णपणे तयार करावी लागते. खाली स्क्रोल केल्यावर काही महत्त्वाचे प्रश्न विचारले जातात “कोणत्याही प्रकारचे अपंगत्व आहे का?” यासाठी “होय” किंवा “नाही” निवडायचे. यानंतर जात प्रवर्ग निवडायचा आहे.
जातीचे प्रमाणपत्र कसे अपलोड करायचे?
जर तुम्ही अनुसूचित जाती (SC) किंवा अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गात येत असाल तर जातीचे प्रमाणपत्र अपलोड करावे लागते. इतर प्रवर्गातील व्यक्तींना हे प्रमाणपत्र देण्याची गरज नाही. जात प्रवर्ग निवडल्यावर “कृपया प्रमाणपत्र अपलोड करा” असा संदेश येतो “Choose File” वर क्लिक करून प्रमाणपत्र निवडायचे आणि “अपलोड करा” वर क्लिक करायचे. यानंतर घटस्फोटीत किंवा विधवा असल्याचे प्रमाणपत्र असल्यास तेही द्यायचे, नसेल तर “नाही” करायचे. ही सगळी माहिती भरल्यावर “प्रोफाईल अपडेट करा” वर क्लिक करायचे.
पत्ता आणि शेत जमिनीची माहिती कशी भरायची?
प्रोफाईल अपडेट केल्यावर “पुढे जा” वर क्लिक केल्यावर पत्त्याची माहिती भरायची आहे जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडायचे. हा पत्ता आधार कार्डाप्रमाणेच निवडायचा. ही माहिती भरून पुन्हा “प्रोफाईल अपडेट करा” आणि “पुढे जा” करायचे. यानंतर शेत जमिनीची माहिती दिसते ही फार्मर आयडीनुसार आपोआप भरलेली असते. एकापेक्षा जास्त सर्वे नंबर असल्यास, ज्या जमिनीसाठी अर्ज करायचा आहे ती निवडता येते.
पाणी आणि ऊर्जा स्रोताची माहिती का महत्त्वाची आहे?
डाळिंब योजनेसाठी अर्ज करताना पाणी स्रोत आणि ऊर्जा स्रोत असणे अनिवार्य आहे. जर तुमच्या शेतात पाणी स्रोत नसेल विहीर, कालवा किंवा इतर कोणताही तर तुम्ही या योजनेसाठी पात्र ठरणार नाही. “पाणी स्त्रोत” च्या खाली “संपादित करा” वर क्लिक करून पाणी स्रोत उपलब्ध आहे का हे “होय” करायचे आणि कोणत्या प्रकारचा आहे विहीर, कालवा किंवा इतर ते नमूद करायचे. त्याचप्रमाणे ऊर्जा स्रोत उपलब्ध आहे का हे “होय” करायचे आणि कोणता प्रकार आहे वीज कनेक्शन, सौर ऊर्जा पंप किंवा डिझेल इंजिन पंप ते निवडून “सेव्ह” करायचे. या दोन्हींपैकी एकही नसेल तर अर्ज करता येणार नाही हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
डाळिंब लागवडीसाठी अर्ज कसा सुरू करायचा?
प्रोफाईल पूर्ण झाल्यावर आता प्रत्यक्ष अर्ज भरायचा आहे. “नवीन बाबीसाठी अर्ज सादर करा” या पर्यायावर क्लिक करायचे. “घटकाचा गट” मध्ये “फळबाग लागवड” हा पर्याय निवडायचा. घटकाचे नाव “फळबाग लागवड” आपोआप येते. “घटकाचा प्रकार” मध्ये “डाळिंब” निवडायचे. यानंतर लागवडीचे अंतर साधारण 4.5 गुणिले 3 मीटर आपोआप दिसते. हे सगळे निवडून “पुढे जा” वर क्लिक करायचे.
पात्रता निकष काय आहेत?
पुढे जाताना पात्रता निकष दिसतात हे अगदी सोपे आणि स्पष्ट आहेत. पाच हेक्टरपेक्षा कमी जमीन असावी आणि सिंचनाची सुविधा असावी. जर जमीन संयुक्त खातेदारांच्या नावे असेल तर इतर खातेदारांचे संमतीपत्र आवश्यक आहे. SC किंवा ST प्रवर्गातील असल्यास संबंधित जातीचे प्रमाणपत्र लागते. दिव्यांग व्यक्ती असल्यास दिव्यांगत्वाचे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे. हे सगळे निकष वाचून “पुढे जा” वर क्लिक करायचे.
क्षेत्र निवडून अर्ज कसा भरायचा?
पुढच्या टप्प्यात एकूण जमिनीचे क्षेत्र दिसते यातून किती क्षेत्रावर फळबाग लागवड करायची आहे ते निवडायचे आहे. उदाहरणार्थ जर एकूण जमीन 1.24 हेक्टर असेल आणि त्या संपूर्ण क्षेत्रावर डाळिंब लावायचे असेल तर तेवढेच क्षेत्र भरायचे, किंवा त्यातील काही भागावर लावायचे असेल तर तेवढेच क्षेत्र निवडायचे. हेक्टरमध्ये हेक्टर टाकायचे आणि आर म्हणजे गुंठ्यांत गुंठे टाकायचे. ही माहिती भरून “पुढे जा” वर क्लिक करायचे.
हमीपत्र आणि स्वयंघोषणापत्र कसे भरायचे?
क्षेत्र निवडल्यावर भरलेल्या फॉर्मची माहिती दिसते घटकाचा प्रकार, गाव, जमिनीचा तपशील सगळे एकत्र दिसते. हे तपासून “अर्ज करण्यासाठी पुढे” वर क्लिक करायचे. यानंतर हमीपत्र दिसते “मी नमूद केलेल्या सर्व अटी व शर्ती मान्य करतो” या बॉक्सवर टिक करायचे आणि “पुढे जा” वर क्लिक करायचे. यानंतर स्वयंघोषणापत्र दिसते यातील प्रत्येक बाबीसमोर चेकबॉक्स असतो, सगळ्या चेकबॉक्सवर टिक करायचे.
अंतिम सबमिशन कसे करायचे?
सगळे चेकबॉक्स टिक केल्यावर “सबमिट करा” या पर्यायावर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर “फळबाग लागवडीसाठी अर्ज यशस्वीरित्या सबमिट झाला” असा संदेश दिसतो. यानंतर “Download and Print” या पर्यायावर क्लिक करून केलेला अर्ज पाहता येतो हा अर्ज प्रिंट करता येतो किंवा PDF स्वरूपात डाउनलोड करून ठेवता येतो.
अर्जानंतर पुढील अपडेट कसे मिळतात?
अर्ज सादर केल्यावर पुढील अपडेट SMS द्वारे मिळतात. याशिवाय अधिकृत वेबसाईटवर वेळोवेळी जाऊन अर्जाची स्थिती तपासता येते. या योजनेत डाळिंबाशिवाय इतरही अनेक घटक उपलब्ध आहेत त्यांच्यासाठीही याच पद्धतीने अर्ज सादर करता येतो.
अर्ज करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवायच्या?
पहिले म्हणजे फार्मर आयडी आधीच तयार असणे आवश्यक आहे. दुसरे म्हणजे SC/ST प्रवर्गातील असल्यास जातीचे प्रमाणपत्र तयार ठेवावे. तिसरे म्हणजे शेतात पाणी स्रोत आणि ऊर्जा स्रोत दोन्ही असणे अनिवार्य आहे यापैकी एकही नसेल तर अर्ज करता येणार नाही. चौथे म्हणजे संयुक्त खातेदार असल्यास संमतीपत्र तयार ठेवावे. पाचवे म्हणजे हमीपत्र आणि स्वयंघोषणापत्रातील सगळे चेकबॉक्स टिक करणे आवश्यक आहे एकही चुकल्यास अर्ज सबमिट होणार नाही.
थोडक्यात डाळिंब अनुदान अर्जाचे सगळे टप्पे
पोकरा 2.0 वेबसाईटवर जाऊन Agristack फार्मर आयडीने लॉगिन करायचे. OTP सत्यापित करायचे. प्रोफाईलमध्ये अपंगत्व, जात प्रवर्ग आणि जातीचे प्रमाणपत्र भरायचे. पत्ता आणि शेत जमिनीची माहिती तपासायची. पाणी स्रोत आणि ऊर्जा स्रोत “होय” करून प्रकार नमूद करायचा. “नवीन बाबीसाठी अर्ज सादर करा” मधून “फळबाग लागवड” आणि “डाळिंब” निवडायचे. पात्रता निकष वाचून क्षेत्र निवडायचे. हमीपत्र आणि स्वयंघोषणापत्रातील सगळे चेकबॉक्स टिक करायचे. “सबमिट करा” वर क्लिक करून अर्ज पूर्ण करायचा आणि पावती डाउनलोड करायची. यानंतर पहिल्या वर्षी 75,000, दुसऱ्या आणि तिसऱ्या वर्षी प्रत्येकी 25,000 रुपये असे एकूण 1 लाख 29 हजार रुपयांचे 100% अनुदान बँक खात्यात टप्प्याटप्प्याने जमा होईल.